fbpx

แนวทางที่ทำได้จริง กับการปฏิรูปราชการ

งาน “THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2021 The Great Reform: Thailand’s Tipping Point for a Sustainable Future” ในหัวข้อสำคัญกับสังคมไทยเป็นอย่างมาก “REFORMING THAI BUREAUCRACYปฏิรูปรัฐราชการ: สร้างหรือถ่วงความเจริญ” ในวันอาทิตย์ที่ 28 พฤศจิกายน เวลา 13.45-15.15 น. ที่ผ่านมา

ราชการไทยคือผู้ร่วมสร้างเพื่อขับเคลื่อนประชาชนของประเทศ หรือเป็นเพียงผู้ถ่วงความเจริญของประชาชน? เราจะปฏิรูปราชการทั้งหมดได้หรือไม่? ทาง Modernist ได้สรุปประเด็นที่น่าสนใจไว้ที่นี่

ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ อธิบดีกรมสรรพากร ได้เริ่มต้นเสวนาประเด็นสำคัญเกี่ยวกับปัญหาระบบราชการดังนี้

โครงสร้างของระบบราชการที่ใหญ่เกินไป ถูกสร้างมานานแต่ยังไม่ถูกปรับเปลี่ยน ราชการทำเองทุกอย่าง

โลกวันนี้มันต้องเร็ว ต้องไว โครงสร้างที่มันรวมศูนย์มันไม่ตอบโจทย์ในปัจจุบัน

กฎหมายต่างๆ ที่ออกทับซ้อนกัน มันทำให้เกิดช่องว่าง ทำให้ระบบช้า และมีคนที่หากินกับระบบราชการเกิดการทุจริต

มันไม่ทันกับโลกยุคใหม่ มันต้องเรียนรู้ให้เร็ว อะไรผิดพลาดให้รีบทำใหม่

แต่ระบบราชการที่มีมาตรา 157 ประมวลกฎหมายอาญา จึงเป็นปัญหาใหญ่

เพราะระบบราชการไม่สามารถผิดพลาดได้ในแง่กฎหมาย ติดคุก ทุกคนเลยไม่กล้าทำอะไร เพราะกลัวเดือดร้อน กลัวเสี่ยงและก็ปล่อยให้เป็นเรื่องของอนาคต ตนเองไม่เดือดร้อน ไม่เอื้อต่อการตัดสินใจ ระบบแรงจูงใจเลยขาด ไม่สามารถดึงคนมีศักยภาพได้

คุณวีระศักดิ์ วิจิตร์แสงศรี ผู้ว่าราชการจังหวัดอ่างทอง ได้กล่าวถึงปัญหาราชการดังนี้

1. ราชการ เทอะทะ ใหญ่โต

2. มีขั้นตอน กฎระเบียบยุ่งยาก

3. ซื้อเวลา ไม่เสี่ยงที่รุ่นเรา ไม่ต้องตัดสินใจ

ถ้าใช้แนวคิดแบบเดิมคือเจ้าคนนายคน มันใช้ไม่ได้แล้ว

การกระจายอำนาจที่ดีคือต้องการกระจายอำนาจด้านคุณภาพ ไม่ใช่รูปแบบอย่างเดียว ประเทศเรามีปริมาณ แต่ไม่มีคุณภาพ และระบบราชการเป็นอย่างไร ท้องถิ่นก็เป็นเช่นนั้น แต่ยังเชื่อว่าตัวอย่างที่ดีมันมีอยู่ แต่ไม่เอามาเป็นตัวอย่างให้กับประเทศ

คุณศรพล ตุลยะเสถียร รองผู้จัดการหัวหน้าสายงานวางแผนกลยุทธ์องค์กร ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ได้มองปัญหาราชการไทยดังนี้

ระบบยังถูกออกแบบมาแบบเดิมๆ เป็นการทำงานที่ต้องรวมศูนย์ ขนาดใหญ่

ยังไม่มีภาคส่วนอื่นๆ ที่สามารถเข้ามาช่วยทำงานได้ ไม่ได้มีเทคโนโลยีที่สามารถเข้ามาช่วยทำงานให้คล่องตัวขึ้น

ปัจจุบันเรื่องของขนาด กระบวนการ งบ เราแก้ด้วยผู้นำมาโดยตลอดซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ไม่ยั่งยืน ถ้าอยากให้ยังยืนต้องแก้ในทุกจุด

ระบบราชการเป็นระบบปิด ทำให้เรื่องความเข้าใจของระบบเอกชนน้อยเกินไป

คุณศรพล ยังได้นำเสนอความท้ายและโอกาสในการปฏิรูปภาครัฐขึ้นมา

คุณสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ประธานพรรคไทยสร้างไทย กล่าวว่าตนเองมีความพยายามที่จะปฏิรูปราชการตลอด คุณสุดารัตน์ได้นำเสนอประเด็นสำคัญดังนี้

แรงขับการเมืองจะต้องมุ่งมั่นชัดเจนว่าต้องการที่จะปรับเปลี่ยน

ต้องได้รับความร่วมมือจากราชการ แน่นอนทุกวงการก็มีคนดี คนเลว

แต่แนวคิดอำนาจนิยม รัฐราชการรวมศูนย์ก่อให้เกิดปัญหา มันยิ่งทำให้ข้าราชการต้องเอาตัวรอด มันไม่ตอบโจทย์โลกปัจจุบัน

ทั้งในแง่ของประชาธิปไตย ทั้งแง่ของเทคโนโลยี เช่น Blockchain มันคือการ decentralization การกระจายอำนาจอย่างมีคุณภาพ

ต้องขจัดในเรื่องของอำนาจนิยม จากรัฐราชการที่รวมศูนย์ ให้เป็นของประชาชน

ปัญหาของราชการรวมศูนย์ คือมันใหญ่ทั้งงบประมาณ ใหญ่ทั้งอำนาจ กลายเป็น Mindset ออกกฎหมายเพื่อควบคุมประชาชน มองประชาชน คนทำมาหากินต้องป้องกันไว้ก่อนมองประชาชนเป็นผู้ร้าย ซึ่งอาจจะมีไม่กี่เปอร์เซ็นต์

“อุปสรรคที่ทำให้เขาทำมาหากินยาก คือราชการ ระเบียบต่างๆ
และเรื่องของกฎหมายที่ล้าสมัย วันนี้ประเทศไทยเป็นเรื่องเส้นสาย
เราจะฉีดวัคซีนได้เร็วกว่าเราต้องมีเส้น”

“เศรษฐกิจไม่ดี อย่างหนึ่งก็เพราะตัวระบบรัฐราชการที่ไม่เอื้อต่อคนทำมาหากิน
แล้วก็ไปเอื้อต่อเจ้าสัวรายใหญ่ คนตัวเล็กตัวน้อยตายหมด”

ต้องปรับ Mindset ที่จะเป็นผู้กำกับและควบคุม มองประชาชนเป็นผู้ร้าย ต้องเป็นรัฐราชการต้องเป็นรัฐของประชาชน เพื่อให้บริการ โอกาสทำมาหากิน

ยิ่งในยุคโควิด-19 ต้องทำให้เร็วที่สุด แข็งแรงที่สุด แต่ปัจจุบันรัฐราชการเป็นตัวอุปสรรค

การรวมศูนย์คิดจากบนลงล่าง แต่ละปัญหา แต่ละบริบทมีไม่เหมือนกัน

วันนี้เรามีโลกของเทคโนโลยีที่ช่วย บล็อกเชน มันคือตัวอย่างของประชาธิปไตย ในราชการเราไม่สามารถที่จะแชร์ข้อมูลร่วมกัน ทั้งๆ ที่เทคโนโลยีมี

“4.0 ในประเทศไทยไม่มีอยู่จริงในระบบราชการ 0.4 ยังจะถึงหรือเปล่า?”

ถ้ามี Data ในแต่ละกระทรวง คือทรัพย์สินที่มหาศาล มีเทคโนโลยีที่ถูก เร็ว ดี ทั่วถึง มาบริการประชาชน แต่ไม่ได้ใช้ เพราะมีขอบเขตของตัวเองมากเกินไป

ผู้นำทางการเมืองต้องมีความเป็นผู้นำมากพอที่จะปฏิรูประบบราชการ แต่ไม่ใช่ทำร้ายข้าราชการ

ข้าราชการเวลาทำงานแทบจะไม่มี เพราะระบบขึ้นอยู่กับการไปเอาใจเจ้านาย ประชาชนเลยกลายเป็นลูกน้อง ไม่ใช่หุ้นส่วน ไม่ใช่เจ้านาย

คุณศรพล ได้นำเสนอสิ่งที่จะทำให้การปฏิรูปราชการไทยยั่งยืน

“สิ่งที่จะทำให้ยั่งยืนคือเรื่องคน ทำอย่างไรให้เลี้ยงไฟข้าราชการตั้งแต่รุ่นเด็กๆ ถึงผู้ใหญ่
ให้เขาสามารถมี Mindset ในเรื่องของการเรียนรู้บริบทข้างนอก ใช้ความคิดสร้างสรรค์
มีความเป็นผู้นำภายใต้บริบทต่างๆ ทำอย่างไรให้คนกล้าเปลี่ยน ลองผิดลองถูก”

ต้องเป็นพาทเนอร์กับคนอื่น ใช้เงินทุนของภาคเอกชนที่เขาเต็มใจจะลงทุน ประหยัดงบประมาณรัฐ ความคล่องตัวสูงกว่า มีส่วนร่วมต่างๆ ร่วมคิด ร่วมทำ

“Think Big Try Small”

ลองพื้นที่นี้ก่อน แล้วลองดูว่าอันไหนเหมาะสม ค่อยเพิ่มขนาดการทำ เป็นวิธีคิดแบบสมัยใหม่

อย่างประเทศสหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา ใช้เทคนิคทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม ทดลองเป็นจุดๆ ไป

ผู้ว่าวีระศักดิ์ ได้ความคิดเห็นว่า

การกระจายอำนาจสำคัญ และประชาชนต้องได้ประโยชน์ ต้องเปลี่ยน Mind Set บุคคล โดยเฉพาะของผู้นำ

ยกตัวอย่าง ที่ทำมา อันหนึ่งที่เห็นได้ชัดเจน ทำอย่างไรให้คนหายจน มีเป้าหมายชัดเจน ในงบปกติสามารถดำเนินการได้

“ไม่มีคำว่าช้า ถ้าคิดว่าจะทำดี”

คุณสุดารัตน์ มองทางแก้เป็นดังนี้

ฝ่ายการเมืองต้องนำ และต้องกล้านำการเปลี่ยนแปลงในทุกทิศทุกทาง

ต้องตั้งเป้าหมายให้ประชาชนเป็นศูนย์กลาง ลดขนาดรัฐราชการ ระบบ เปลี่ยนวิธีการคิดแทนที่จะเป็นผู้ควบคุมกำกับ แต่กลายเป็นผู้ส่งเสริมให้ประชาชน ช่วยได้ด้วยการนำเทคโนโลยี

อธิบดีกรมสรรพากร ดร.เอกนิติ ได้สรุปสาระสำคัญในการแก้ปัญหาระบบราชการดังนี้

เสริมจุดแข็ง

เอาจุดแข็งของระบบราชการที่ให้โอกาสผู้นำทำหน้าที่ตอบสนองโลกยุคใหม่ เรื่องของความคล่องตัว การกล้าตัดสินใจ ฟังเสียงประชาชนเป็นสำคัญ ทำอย่างไรให้ผู้นำส่วนราชการมี Mind Set ใหม่

กำจัดจุดอ่อน

ให้แรงจูงใจคนที่กล้าตัดสินใจ ปกป้อง ลดสิ่งที่จะทำร้ายคนดี เช่น อย่างมาตรา 157  ประมวลกฎหมายอาญา ที่เน้นแต่กระบวนการ ไม่เน้นผลของงาน เป็นต้น

ต้องทำ Speedboat ในระบบราชการ

เอาระบบเอกชนปัจจุบันที่ Pitching ให้ผู้นำหน่วยงานราชการต่างๆ มาแข่งกันว่าสามารถจะปฏิรูประบบราชการ Speedboat ได้อย่างไร เรื่องของโครงสร้างเป็นการกระจายภารกิจ ไม่ใช่ศูนย์รวม

“ถ้าเราเป็นเรือบรรทุกเครื่องบิน ไม่มีทางสำเร็จ”

คว้าโอกาส

ยกตัวอย่างเช่น เรื่องดิจิทัล, การเอา Data มาใช้ กรมสรรพากรเป็นที่แรกในการใช้ระบบ Blockchain มาคืนภาษีนักท่องเที่ยวของโลก ใช้เวลาในคลิกเดียวโดยไม่ต้องมีกระดาษใดๆ ถ้าราชการทั้งหมดใช้ระบบ Blockchain ก็จะลดเวลา เป็นต้น ประชาชนได้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดิจิทัล

คุณศรพล ได้เสริมทางแก้ปัญหาเพิ่มเติมคือ

“สิ่งสำคัญที่สุดต้องเปิด Data ให้ภาคประชาชน ภาคธุรกิจ
ภาคสังคมเป็นคนที่ตัดสินใจสิ่งที่ราชการทำมันตรงกับความต้องการอย่างแท้จริงหรือไม่
เป็นการช่วยเสริมความโปร่งใส แก้ปัญหาการทุจริต เพราะฉะนั้น การเปิด Data สำคัญ”

คุณศรพล มองว่าการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลเป็นความจำเป็นที่ต้องทำ แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องบาลานซ์กับการใช้ Data ให้เป็นประโยชน์เช่นกัน

ผู้ว่าวีระศักดิ์ ได้เสริมว่าทุกฝ่ายต้องทำทันที ถ้ากลัวก็ไม่ได้ทำ อยู่กับประโยชน์ของประชาชนเป็นหลัก

“วันนี้ถ้าคุณคิดจะทำอะไร ต้องทำ คิดอย่างเดียวไม่ได้อะไร ต้องทำ
อย่างมัวแต่พูดอย่างเดียว มันมีผลสั่นสะเทือนกับคนโดยรอบ”

คุณสุดารัตน์ ได้ทิ้งท้ายประเด็นสำคัญไว้ก่อนจบเสวนาในครั้งนี้

ผู้นำทางการเมืองต้องนำ

คนที่จะเป็นผู้นำประเทศจะต้องเข้าใจในหลายบริบท ผู้นำทางการเมืองต้องนำ ต้องเข้าใจ แน่วแน่ มีใจที่บริสุทธิ์พอ รู้ปัญหาที่แท้จริง การปฏิรูปรัฐราชการเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องเชิญชวนทุกฝ่าย

ความร่วมมือของข้าราชการ

สร้างค่านิยมว่าข้าราชการคือผู้นำร่วมกับฝ่ายการเมืองที่จะเปลี่ยนแปลงประเทศนี้

กฎหมาย

ปรับเปลี่ยนทั้งการคุ้มครองข้าราชการ ปรับเปลี่ยนเพื่อขจัดอุปสรรคในการทำมาหากินของประชาชน

ระบบคุณธรรม

เพื่อปกป้องระบบข้าราชการ ถ้าไม่ปฏิรูปแบบ Friendly มองเป็นศัตรู ไม่มีทางที่จะปฏิรูประบบราชการได้

เทคโนโลยี

เทคโนโลยีคือความเร็ว ความถูก ความกว้างขวาง ประสิทธิภาพที่ถึง และช่วยลดการทุจริต

“เราปล่อยให้รัฐราชการเป็นแบบนี้ไม่ได้ ไม่ใช่ความผิดของข้าราชการ
แต่โดยระบบที่ถูกปลูกฝังอำนาจนิยม รัฐราชการในอดีตได้สร้างค่านิยมหล่อหลอม
จนรัฐราชการไทยกลายเป็นอันตรายเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประเทศ มันต้องแก้ทันที”

ทางออกของราชการไทย ผู้ร่วมสร้างเพื่อขับเคลื่อนประชาชนของประเทศ ถ้าทุกฝ่ายหาทางแก้แล้ว สิ่งสำคัญคือการลงมือปฏิบัติอย่างแท้จริงของทุกฝ่าย ราชการไทยคงไม่ใช่ผู้ถ่วงความเจริญของประชาชนอย่างที่อาจเคยเป็นอยู่ และหวังว่าการปฏิรูปราชการทั้งหมดไม่ไกลเกินเอื้อมอีกต่อไป

News Writer

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า